თბილისის ენერგეტიკული რუკა

თბილისის და მისი შემოგარენის კომპლექსური ვასტუ-გეოანალიტიკური კვლევა: ურბანული მორფოლოგიის, ლანდშაფტური არქიტექტურისა და ვასტუ შასტრას პრინციპების სინთეზი

1.  ობიექტის იდენტიფიკაცია და შესავალი: ქალაქი როგორც „პლასტიკური სკულპტურა“

წინამდებარე ანგარიში წარმოადგენს თბილისის, საქართველოს დედაქალაქის, სიღრმისეულ და ამომწურავ ვასტუ-ანალიზს. კვლევა ეყრდნობა ვასტუ შასტრას (Vastu Shastra) უძველეს ვედურ არქიტექტურულ მეცნიერებას, გეომორფოლოგიურ მონაცემებს, ტოპოგრაფიულ რუკებს და სატელიტურ გამოსახულებებს. ჩვენი მიზანია არა მხოლოდ ზედაპირული დიაგნოსტიკა, არამედ ქალაქის „ენერგეტიკული ჩონჩხის“ გაშიფვრა, რომელიც განსაზღვრავს მის ისტორიულ ბედს, ეკონომიკურ პოტენციალსა და სოციალურ დინამიკას.

თბილისი არ არის უბრალო ადმინისტრაციული ერთეული; ეს არის გეოლოგიური და მეტაფიზიკური ფენომენი. როგორც მკვლევრები აღნიშნავენ, ქალაქი ჩამოსხმულია „ქვაბულში“ (Hollow), სადაც ლანდშაფტი კარნახობს ურბანულ ფორმას. ვასტუ შასტრას პერსპექტივიდან, ეს „ქვაბული“ წარმოადგენს ბუნებრივ რეზერვუარს, რომელიც აგროვებს და ანაწილებს პრანას (სიცოცხლის ენერგიას). თუმცა, ამ რეზერვუარის ეფექტურობა დამოკიდებულია მის ორიენტაციაზე, ფერდობების მიმართულებასა და წყლის ნაკადებზე.

1.1 გეოგრაფიული და კოსმოსური კოორდინატები

თბილისი მდებარეობს ჩრდილოეთ განედის 41° 43′-სა და აღმოსავლეთ გრძედის 44° 47′-ს შორის.³ ეს ლოკაცია კავკასიის რეგიონში ქმნის უნიკალურ ენერგეტიკულ კვანძს. ვასტუსთვის გადამწყვეტია მაგნიტური დეკლინაცია (გადახრა). 2025 წლის მონაცემებით, თბილისში მაგნიტური გადახრა შეადგენს დაახლოებით 6-7 გრადუსს აღმოსავლეთით.⁵ ეს ნიშნავს, რომ ქალაქის მაგნიტური ჩრდილოეთი არ ემთხვევა გეოგრაფიულ ჩრდილოეთს.

• ვასტუ იმპლიკაცია: ქალაქის ქუჩების ქსელი და შენობების უმეტესობა ორიენტირებულია მდინარის ხეობის და არა კომპასის მიხედვით. ეს ქმნის „ვიდიშას“ (Vidisha) ანუ დახრილ გრიდს. როდესაც ქალაქი ოდნავ მობრუნებულია საათის ისრის მიმართულებით, ეს ააქტიურებს „აიგნეიას“ (სამხრეთ-აღმოსავლეთი) და „ვაიუვიას“ (ჩრდილო-დასავლეთი) ღერძებს, რაც ქალაქს სძენს დინამიზმს, მაგრამ ასევე ზრდის სოციალურ მღელვარებასა და პოლიტიკურ აქტივობას.

1.2 ტექტონიკური კონტექსტი და „ბჰუმი“ (მიწა)

თბილისის გეოლოგიური სუბსტრატი შედგება მესამეული პერიოდის ტუფოგენური ქვიშაქვების, თიხისა და კონგლომერატებისგან. ვასტუში ნიადაგის ხარისხი (Bhumi Pariksha) განსაზღვრავს მოსახლეობის მენტალიტეტს. თბილისის ნიადაგი, რომელიც მიდრეკილია ეროზიისა და გამოფიტვისკენ, მიუთითებს იმაზე, რომ ქალაქის ენერგია არის „რაჯასული“ (Rajasic) – აქტიური, ცვალებადი და მუდმივ მოძრაობაში მყოფი. ქალაქი არ დგას მყარ, უძრავ გრანიტზე, არამედ „სუნთქავს“ სეისმურად აქტიურ რეგიონში, რაც მის მაცხოვრებლებს ადაპტაციისა და სწრაფი რეაგირების უნარს ანიჭებს.

2. 📉 გეო-ანალიზი: ლანდშაფტური არქიტექტონიკა და ელემენტთა ბალანსი

ვასტუ შასტრას ფუნდამენტური პრინციპი მდგომარეობს ხუთი ელემენტის (Pancha Maha Bhuta) ბალანსში: მიწა (Prithvi), წყალი (Jala), ცეცხლი (Agni), ჰაერი (Vayu) და სივრცე (Akasha). თბილისის შემთხვევაში, ეს ელემენტები წარმოდგენილია მთებით, მდინარით, კლიმატით და ხეობის გეომეტრიით.

2.1 ოროგრაფია: მთები როგორც დამცავი კედლები (სამხრეთ-დასავლეთის ფაქტორი)

სატელიტური და ტოპოგრაფიული მონაცემები  ნათლად აჩვენებენ, რომ თბილისი გარშემორტყმულია მთებით სამი მხრიდან. ვასტუს კანონების მიხედვით, რელიეფის სიმაღლე გადამწყვეტია.

• თრიალეთის ქედი და მთაწმინდა (სამხრეთი და დასავლეთი): ქალაქის მარჯვენა სანაპიროს ესაზღვრება თრიალეთის ქედის განშტოებები – სოლოლაკის ქედი, თაბორი და მთაწმინდის პლატო. მათი სიმაღლე მერყეობს 500-დან 770 მეტრამდე და ზევით.
  
• ვასტუ დიაგნოზი: ეს არის იდეალური კონფიგურაცია. ვასტუ შასტრა მკაცრად მოითხოვს, რომ სამხრეთი (Yama-ს ზონა) და დასავლეთი (Varuna-ს ზონა) იყოს ყველაზე მაღალი და მძიმე (Garu). მთები ამ სექტორში ბლოკავს მავნე ინფრაწითელ გამოსხივებას და უარყოფით მაგნიტურ ნაკადებს. სწორედ ამ ბუნებრივმა „ზურგმა“ მისცა თბილისს ისტორიული მდგრადობა და გადარჩენის უნარი მრავალსაუკუნოვანი შემოსევების პირობებში.
  
• მახათას მთა (აღმოსავლეთი): მარცხენა სანაპიროს თავზე დგას მახათას მთა.
• ვასტუ დიაგნოზი: ეს გარკვეულწილად პრობლემატურია. იდეალურ ვარიანტში, აღმოსავლეთი (Indra-ს ზონა) უნდა იყოს ღია და დაბალი, რათა დილის მზის (Surya) ენერგიამ შეაღწიოს ქალაქში. მახათას მთა ნაწილობრივ ბლოკავს ამ ენერგიას მარცხენა სანაპიროს ზოგიერთი უბნისთვის (მაგ. ჩუღურეთი, ავლაბარი). თუმცა, რადგან დასავლეთის მთები (მთაწმინდა) მაინც უფრო მაღალია ვიდრე აღმოსავლეთის, ქალაქის ზოგადი დაქანება (დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ) მაინც დადებითია.
  
• საგურამოს ქედი (ჩრდილოეთი): ქალაქს ჩრდილოეთიდან საგურამოს ქედი ემიჯნება.⁹
• ვასტუ დიაგნოზი: ჩრდილოეთი (Kuber-ის ზონა) პასუხისმგებელია ფინანსურ ნაკადებზე. საგურამოს ქედი ქმნის ბარიერს, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ თბილისში სიმდიდრის დაგროვება მოითხოვს შრომას და არ არის „თავისუფლად მომდინარე“. თუმცა, მდინარის შემოსვლა ჩრდილო-დასავლეთიდან არბილებს ამ ბლოკადას.

2.2 ჰიდროლოგია: მტკვარი და თბილისის ზღვა

წყალი (Jala) ვასტუში არის კეთილდღეობისა და ემოციური მდგომარეობის სარკე. თბილისის ჰიდროლოგიური სურათი რთული და მრავალშრიანია.

2.2.1 მდინარე მტკვარი: ქალაქის „ნადი“ (ენერგეტიკული არხი)

მტკვარი თბილისს ყოფს ორ ნაწილად. მისი დინების მიმართულება არის ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისკენ.

• მარჯვენა სანაპირო (ვაკე, საბურთალო, ვერე, მთაწმინდა): ამ უბნებისთვის მდინარე მიედინება ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთით.
• ანალიზი: უმაღლესი შეფასება. ვასტუს ოქროს წესია: „წყალი ჩრდილოეთით ან აღმოსავლეთით“. ეს კონფიგურაცია მარჯვენა სანაპიროს ანიჭებს პრივილეგირებულ სტატუსს, ხელს უწყობს ინტელექტუალურ განვითარებას, პრესტიჟს და ძალაუფლების კონცენტრაციას. სწორედ ამიტომ არის ეს უბნები ისტორიულად უფრო პრესტიჟული.
• მარცხენა სანაპირო (დიდუბე, ჩუღურეთი, ისანი): ამ უბნებისთვის მდინარე მდებარეობს სამხრეთით და დასავლეთით.
• ანალიზი: გამოწვევა. წყალი სამხრეთით ან დასავლეთით ითვლება ვასტუ-დეფექტად. ეს იწვევს ენერგიის გადინებას, არასტაბილურობას და მეტ ფიზიკურ შრომას. მარცხენა სანაპიროს ისტორიული განვითარება, როგორც ინდუსტრიული და მუშათა კლასის ზონა, ზუსტად ასახავს ამ ენერგეტიკულ რეალობას.

2.2.2 მეტეხის ვიწროები: ენერგიის კომპრესია

სატელიტურ სურათებზე და კვლევებში  ჩანს, რომ მეტეხის კლდებთან მდინარის კალაპოტი მკვეთრად ვიწროვდება. ეს მოქმედებს როგორც „ენერგეტიკული სარქველი“. ფართო ხეობიდან ვიწრო კალაპოტში გადასვლისას წყლის (და შესაბამისად, ენერგიის) სიჩქარე იზრდება. ეს ქმნის მაღალი ინტენსივობის ზონას ძველ თბილისში. აქ ისტორიული მოვლენები ყოველთვის უფრო დრამატული და სწრაფი იყო.

2.2.3 თბილისის ზღვა: „იშანიას“ (ჩრდილო-აღმოსავლეთის) მაშველი რგოლი

ანალიზის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი აღმოჩენაა თბილისის წყალსაცავის („თბილისის ზღვის“) მდებარეობა.

• ლოკაცია: ქალაქის ცენტრიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით.
• ვასტუ მნიშვნელობა: ვასტუ შასტრაში ჩრდილო-აღმოსავლეთი (Ishanya) არის ღვთაებრივი ზონა, Shiva-ს სამყოფელი. ამ მიმართულებით დიდი წყლის რეზერვუარის არსებობა არის უძლიერესი დადებითი ფაქტორი.
• დასკვნა: თბილისის ზღვა მოქმედებს როგორც ქალაქის „სულიერი ფილტრი“ და „კარმული მაბალანსებელი“. მიუხედავად ქალაქის რთული რელიეფისა და მტკვრის დაკლაკნილი კალაპოტისა, ჩრდილო-აღმოსავლეთში არსებული ეს მასიური წყლის სხეული უზრუნველყოფს ქალაქის სულიერ გადარჩენას, ეკოლოგიურ ბალანსს და განახლების პოტენციალს. ეს არის ქალაქის ყველაზე სუფთა და მაღალი ვიბრაციის ზონა.

2.3 კლიმატური ვასტუ: ქარების ვარდი და „ვაიუ“ (ჰაერი)

კლიმატური მონაცემების მიხედვით, თბილისში გაბატონებული ქარები ქრიან ჩრდილო-დასავლეთიდან (NW) და სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან (SE).¹⁵

• ჩრდილო-დასავლეთის ქარი: ეს არის Vayu-ს (ქარის ღმერთის) ბუნებრივი მიმართულება. ქალაქის ხეობის NW-SE ორიენტაცია ქმნის ბუნებრივ აეროდინამიკურ მილს. ჩრდილო-დასავლეთიდან შემოსული ქარი ასუფთავებს ქალაქს და შემოაქვს ცვლილებების ენერგია.
  
• ინდუსტრიული საფრთხე (სამხრეთ-აღმოსავლეთი): ისტორიულად, ინდუსტრიული ზონები განლაგებული იყო სამხრეთ-აღმოსავლეთით (რუსთავის მიმართულებით).  როდესაც ქარი უბერავს SE-დან, ის აბრუნებს დაბინძურებულ ჰაერს ქალაქში. ვასტუს მიხედვით, „გამონაბოლქვი“ უნდა გადიოდეს ქალაქიდან და არ ბრუნდებოდეს. ხეობის ჩაკეტილობა ზოგჯერ იწვევს სმოგის დაგროვებას, რაც „ბინძური ვაიუს“ (Dushit Vayu) პრობლემაა.

3. 🏛 ვასტუ დიაგნოზი: ზონალური ანალიზი და ურბანული ქსოვილი

თბილისის ურბანული ქსოვილი წარმოადგენს ქაოსურ კოლაჟს, სადაც შერწყმულია შუასაუკუნეების ვიწრო ქუჩები, საბჭოთა მონუმენტური დაგეგმარება და თანამედროვე ქაოსური განაშენიანება. ჩვენ დავყოფთ ქალაქს 5 ძირითად ზონად ელემენტების მიხედვით.

3.1 ზონა A: „ბრაჰმასტანი“ (ცენტრი) – თავისუფლების მოედანი და ძველი უბნები

• იდენტიფიკაცია: გეოგრაფიული და ისტორიული ცენტრი.
• ანალიზი: ვასტუში ცენტრი (Brahmasthan) უნდა იყოს ღია, ცარიელი და მშვიდი. თავისუფლების მოედანი, როგორც ცენტრი, არის გადატვირთული ტრანსპორტით და მონუმენტებით. თუმცა, მდინარის ხეობის სიცარიელე გარკვეულწილად ანაზღაურებს ამას.
• პრობლემა: ძველი უბნების (სოლოლაკი, კალა) ვიწრო ქუჩები ხშირად ქმნიან „შუბის დარტყმებს“ (Vithi Shoola), როდესაც ქუჩა პირდაპირ ეჯახება სახლის ფასადს. ეს ქმნის მაღალ ენერგეტიკულ დაძაბულობას, რაც ისტორიულად ვლინდება ამ უბნების პოლიტიკურ აქტიურობაში.

3.2 ზონა B: „ნაირიტია“ (სამხრეთ-დასავლეთი) – სოლოლაკის ქედი, კოჯორი, ოქროყანა

• ელემენტი: მიწა (Prithvi).
• მახასიათებლები: ყველაზე მაღალი წერტილები.
• დიაგნოზი: ეს არის ქალაქის ძალაუფლების ზონა. აქ განლაგებული ობიექტები (მაგ. „ქართლის დედა“, ბიძინა ივანიშვილის რეზიდენცია, ფუნიკულიორი) დომინირებენ ქალაქზე. ვასტუს მიხედვით, ვინც აკონტროლებს სამხრეთ-დასავლეთის სიმაღლეებს, ის აკონტროლებს ქალაქს. (ჩვენს შემთხვევაში ქვეყანასაც 🙂 ) ეს ზონა უნდა იყოს მძიმე და სტაბილური. ნებისმიერი მშენებლობა აქ უნდა იყოს მასიური, ქვის და მყარი.

3.3 ზონა C: „იშანია“ (ჩრდილო-აღმოსავლეთი) –  გლდანი, მუხიანი, თემქა, თბილისის ზღვის მიმდებარე ტერიტორია

• ელემენტი: წყალი (Jala).
• მახასიათებლები: ღია სივრცეები, წყალსაცავი და მჭიდროდ დასახლებული გლდანის მასივი.
• დიაგნოზი: ეს არის ზრდის და განვითარების ზონა. აქ ენერგია არის მსუბუქი და სულიერი. „საქართველოს მატიანეს“ მონუმენტი აქ იდეალურად არის განთავსებული – ლითონის და ქვის სტრუქტურა ჩრდილო-აღმოსავლეთში, რომელიც გადაჰყურებს წყალს, აძლიერებს კავშირს ღვთაებრივთან.
• საფრთხე და გამოწვევა: გლდანის მასივი, რომელიც ხასიათდება მაღლივი კორპუსებითა და მჭიდრო განაშენიანებით, მდებარეობს სწორედ ამ (NE) სექტორში. ვასტუს პრინციპით, ჩრდილო-აღმოსავლეთი უნდა იყოს ყველაზე მსუბუქი და დაბალი ზონა. გლდანის „სიმძიმე“ (მაღალი ბეტონის კონსტრუქციები) ნაწილობრივ ბლოკავს კოსმიურ ენერგიას (Jaivik Urja). თუმცა, რადგან გლდანი უშუალოდ ესაზღვრება წყლის სტიქიას (გლდანის ტბა და თბილისის ზღვა), წყლის ელემენტი ნაწილობრივ აბალანსებს ბეტონის სიმძიმეს.

ბოლო დროს დაწყებული მაღლივი მშენებლობები  ამ ზონაში საგანგაშოა. თუ ჩრდილო-აღმოსავლეთში აშენდება ძალიან მაღალი და მძიმე კორპუსები, ეს „ჩაკეტავს“ ქალაქის იღბალს. მაღლივი შენობები უნდა იყოს სამხრეთით და არა ჩრდილოეთით.

3.4 ზონა D: „აგნეია“ (სამხრეთ-აღმოსავლეთი) – ვარკეთილი, სამგორი, აეროპორტი

• ელემენტი: ცეცხლი (Agni).
• მახასიათებლები: ინდუსტრია, ტრანსპორტი, ბრტყელი რელიეფი.
• დიაგნოზი: ვარკეთილი და სამგორი მდებარეობენ ცეცხლის ზონაში. ეს იდეალური ადგილია აეროპორტისთვის, ელექტროსადგურებისთვის და ქარხნებისთვის (ცეცხლთან დაკავშირებული აქტივობები). საცხოვრებლად ეს ზონა შეიძლება იყოს აგრესიული და კონფლიქტური. მოსახლეობის მაღალი სიმჭიდროვე აქ  ქმნის „გადახურებულ“ სოციალურ გარემოს. ვარკეთილის ხეობაში სარეკრეაციო ზონების მოწყობა არის აუცილებელი „წყლის“ ინექცია ცეცხლის დასაბალანსებლად.

3.5 ზონა E: „ვაიუვია“ (ჩრდილო-დასავლეთი) – დიღომი

• ელემენტი: ჰაერი (Vayu).
• მახასიათებლები: ქალაქის კარიბჭე, ქარების შემოსასვლელი.
• დიაგნოზი: ეს ზონა პასუხისმგებელია მოძრაობასა და კომუნიკაციაზე. დიღომი, როგორც ქალაქის შემოსასვლელი და ქარების მთავარი დერეფანი, ზუსტად შეესაბამება Vayu-ს ბუნებას. აქ ჰაერის მასების აქტიური მოძრაობაა, რაც ხელს უწყობს ცვლილებებს და დინამიკას.

4. 📐 ფორმა და გეომეტრია: „გველის“ ეფექტი და ღერძული ძალები

4.1 ქალაქის ფორმა: „კარმუკჰა“ (მშვილდი) vs „სარპა“ (გველი)

თბილისის გეგმარება არ არის კვადრატული (Chaturasra), რაც ვასტუში იდეალად ითვლება.²³ ქალაქი არის წაგრძელებული და დაკლაკნილი, მიყვება მდინარეს.¹

• ანალიზი: ასეთი ფორმა ქმნის არათანაბარ ენერგეტიკულ განაწილებას. ქალაქის ცალკეულ უბნებს აქვთ განსხვავებული „ვასტუ ბედი“.

• ამოზნექილი ნაპირები: სადაც მდინარე „ეხუტება“ მიწას (ქმნის ყურეს), იქ ენერგია გროვდება. ეს ადგილები უფრო მშვიდი და აყვავებულია.
• ჩაზნექილი ნაპირები: სადაც მდინარე „ურტყამს“ და რეცხავს ნაპირს, იქ ენერგია აგრესიულია. მეტეხის კლდე ამის კლასიკური მაგალითია – მუდმივი დარტყმის ქვეშ მყოფი, მაგრამ მყარი.

4.2 ძალის ღერძი: „ქართლის დედა“ – „საქართველოს მატიანე“

რუკაზე დაკვირვებისას ვლინდება საოცარი დიაგონალური ღერძი:

• წერტილი 1 (SW): ქართლის დედა (სოლოლაკი) – მიწა, დაცვა, წარსული.
• წერტილი 2 (NE): საქართველოს მატიანე (თბილისის ზღვა) – წყალი/ჰაერი, სულიერება, მომავალი.
• დასკვნა: ეს უხილავი ღერძი კვეთს მთელ ქალაქს და ქმნის მის ხერხემალს. ქალაქი გაჭიმულია „დაცვასა“ (დედა) და „ისტორიას/სულს“ (მატიანე) შორის. ეს დიაგონალი არის თბილისის სტაბილურობის გარანტი. ნებისმიერი ურბანული დაგეგმარება უნდა ითვალისწინებდეს ამ ღერძს და არ უნდა ჩაკეტოს იგი მაღლივი კორპუსებით.

5. 🔍 თანამედროვე გამოწვევები: 2020-2025 წლების ურბანული ტენდენციები

თანამედროვე მშენებლობები ხშირად არღვევენ ბუნებრივ კანონზომიერებებს. განვიხილოთ კონკრეტული მაგალითები კვლევითი მასალებიდან.

5.1 Cityzen Tower და საბურთალოს განვითარება

პროექტი „Cityzen Tower“, რომელიც მდებარეობს ყოფილი იპოდრომის (ცენტრალური პარკი) მიმდებარედ, წარმოადგენს უმნიშვნელოვანეს ურბანულ ინტერვენციას.

• ლოკაცია: გეოგრაფიული მონაცემების მიხედვით, Cityzen-ის კომპლექსი მდებარეობს ცენტრალური პარკის (იპოდრომის) დასავლეთით (უნივერსიტეტის ქუჩის მხარეს).
• ვასტუ დიაგნოზი: ეს მდებარეობა ვასტუს თვალსაზრისით არის იდეალური.

• დასავლეთის დაცვა (Varuna): ვასტუ შასტრას მიხედვით, ნაკვეთის ან ღია სივრცის (ამ შემთხვევაში პარკის) დასავლეთი მხარე უნდა იყოს ყველაზე მაღალი და მძიმე. Cityzen-ის მაღლივი კოშკები (42 სართული) ქმნიან ხელოვნურ „მთას“ პარკის დასავლეთით.
  
• ეფექტი: ეს „ბეტონის მთა“ დაიცავს პარკის სარეკრეაციო სივრცეს დასავლეთის დაბალი, მწველი მზისგან დღის მეორე ნახევარში, რაც პარკში ყოფნას უფრო კომფორტულს გახდის. ამავდროულად, რადგან შენობები დასავლეთითაა, ისინი არ ბლოკავენ დილის მაცოცხლებელ მზის ენერგიას (აღმოსავლეთიდან), რაც პარკისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია.
  
• დასკვნა: Cityzen-ის განთავსება დასავლეთით არის სტრატეგიულად სწორი გადაწყვეტილება, რომელიც აძლიერებს ტერიტორიის ენერგეტიკულ სტაბილურობას.

5.2 თბილისის ზღვის „ახალი ქალაქი“

თბილისის ზღვის გარშემო დაგეგმილი რეკრეაციული და საცხოვრებელი ზონები.

• ანალიზი: ეს არის ქალაქის ყველაზე პერსპექტიული ზონა. ვასტუ რეკომენდაციით, აქ შენობები უნდა იყოს დაბალი, თეთრი ან ღია ფერის, დიდი ფანჯრებით, რომლებიც იყურება წყლისკენ (აღმოსავლეთით/ჩრდილოეთით). აქ არ შეიძლება მძიმე ინდუსტრიის ან „შავი“ არქიტექტურის განთავსება.

6. ✅ დასკვნა და რეკომენდაციები: ჰარმონიზაციის გზები

თბილისი არის დრამატული კონტრასტების ქალაქი. მისი ვასტუ არ არის „სატვიკური“ (მშვიდი), არამედ „რაჯასული“ (ცეცხლოვანი და დინამიური). ქალაქის მთავარი პრობლემა არის ვიდიშა (ორიენტაციის აღრევა) და ჩრდილოეთის ბლოკადა (საგურამოს ქედი). თუმცა, მისი მთავარი კოზირი არის ძლიერი სამხრეთ-დასავლეთი (მთები) და ძლიერი ჩრდილო-აღმოსავლეთი (თბილისის ზღვა).

6.1 რეკომენდაციები ურბანული დაგეგმარებისთვის

1. დაივიცვათ ჩრდილო-აღმოსავლეთი: თემქა-მუხიანის ზონაში და თბილისის ზღვის მიმდებარედ უნდა შეიზღუდოს მაღლივი განაშენიანება. ეს ზონა უნდა დარჩეს „ფილტვად“.
2. გავაძლიერეთ სამხრეთ-დასავლეთი: საბურთალოს მაღლობებზე და ნუცუბიძის პლატოზე დასაშვებია და სასურველიც კი არის მძიმე, მაღლივი არქიტექტურა. ეს გააძლიერებს ქალაქის „ზურგს“.
   საინტერესო პროექტია ასევე “თბილისის აკრები”ნაფეტვრების გზაზე, თუმცა კონკრეტულ პროექტებზე ცალკე კვლევებს ჩავატარებ მომავალში.
3. მდინარის ნაპირები: მარცხენა სანაპიროზე (სადაც მდინარე დასავლეთითაა) საჭიროა „მწვანე ფარის“ შექმნა – მჭიდრო ხეების ზოლი, რომელიც ვიზუალურად და ენერგეტიკულად დაბლოკავს წყლის გადინების ეფექტს.

6.2 რჩევები მაცხოვრებლებისთვის

• მაგნიტური კორექცია: გახსოვდეთ, რომ ქალაქი გადახრილია 7 გრადუსით. საწოლის ან სამუშაო მაგიდის განლაგებისას გამოიყენეთ კომპასი, Google Maps, ან maps.gov.ge და არა კედლების მიმართულება.
  
• მარჯვენა სანაპირო: თქვენი უპირატესობაა ხედი აღმოსავლეთით/ჩრდილოეთით. გახსენით ფარდები დილით.
• მარცხენა სანაპირო: თქვენი გამოწვევაა დასავლეთის მზე და მდინარე. გამოიყენეთ სქელი ფარდები დასავლეთის მხარეს, ხოლო ინტერიერში გააძლიერეთ ჩრდილო-აღმოსავლეთი სექტორი (წყლის შადრევანი, ღია ფერები).

6.3 შემაჯამებელი ცხრილი: თბილისის ვასტუ-პასპორტი

პარამეტრი	სტატუსი	ვასტუ შეფასება	კომენტარი
რელიეფის დაქანება	სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთისკენ	✅ იდეალური	უზრუნველყოფს ენერგიის სწორ დინებას.
მთების განლაგება	მაღალი მთები სამხრეთით და დასავლეთით	✅ იდეალური	ძლიერი დაცვა და სტაბილურობა.
წყლის ობიექტები	მდინარე – ცვალებადი; ზღვა – NE	⚠️ შერეული	ზღვა NE-ში შესანიშნავია; მდინარის დინება ხშირად პრობლემატურია მარცხენა სანაპიროსთვის.
ქალაქის ფორმა	წაგრძელებული, დაკლაკნილი	❌ სუსტი	იწვევს ენერგიის არათანაბარ განაწილებას და სოციალურ ფრაგმენტაციას.
ორიენტაცია	გადახრილი (Vidisha) ~7° აღმოსავლეთით	⚠️ საშუალო	მოითხოვს ინდივიდუალურ კორექციას შენობების შიგნით.

დასკვნითი სიტყვა: თბილისი არის „ბუნებრივი ციხესიმაგრე“ და „სულიერი ამფითეატრი“. მისი გეოგრაფია თავად კარნახობს ცხოვრების წესს – ბრძოლას არსებობისთვის (მთები) და სწრაფვას ამაღლებისკენ (თბილისის ზღვის ღია ჰორიზონტი). ვასტუ შასტრას პრინციპების გათვალისწინება ამ უნიკალურ ლანდშაფტში ხელს შეუწყობს ქალაქის ჰარმონიულ განვითარებას და მისი მაცხოვრებლების კეთილდღეობას.

თუმცა, გახსოვდეთ: ქალაქის ზოგადი პოტენციალი ყოველთვის არ ნიშნავს თქვენი სახლის ჰარმონიას. ხშირად, თანამედროვე კორპუსების არასწორი ორიენტაცია ბლოკავს ამ ბუნებრივ ნაკადებს, რის გამოც ბევრი კერძო ბინა საჭიროებს ინდივიდუალურ ენერგეტიკულ კორექციას, რათა ქალაქის ძალა თქვენს სასიკეთოდ ამუშავდეს.“